Het neusje van de duurzame zalm
Fish tales
Magazine

Het neusje van de duurzame Alaska zalm

In deze driedelige serie vertellen we je meer over de zalmvisserij in Alaska. Hier komt onze wilde, 100% natuurlijke en duurzame zalm vandaan. Al meer dan 10.000 jaar wordt er in het uitgestrekte Alaska door de Yup ‘ik Eskimo’s uit de Yukon rivier zalm gevist. Wij willen er graag voor zorgen dat er voor deze kleinschalige vissersgemeenschap nog genoeg zalmen blijven rondzwemmen zodat we niet alleen nu, maar ook in de toekomst van deze misschien wel lekkerste vissoort kunnen genieten. Daarom werkt Fish Tales samen met zalmvisserijen met MSC-certificatie.

Noorwegen en Schotland staan bekend als beroemde zalmlanden, maar niet iedereen weet dat de zalm die hiervandaan komt, gekweekt wordt. Dit komt doordat er in de Grote Oceaan, in tegenstelling tot de Atlantische Oceaan, haast geen zalm meer rondzwemt. Vroeger zwom er in bijna alle rivieren van Europa zalm, van Scandinavië tot aan Frankrijk. Maar door de aanleg van stuwdammen en sluizen in de achttiende en negentiende eeuw kon de zalm niet meer terugzwemmen naar de rivieren om zich voort te planten. Zalm uit Noorwegen en Schotland is dus bijna altijd kweekzalm. Zalm uit Alaska niet, die is voornamelijk wild en wat ons betreft de beste zalm die er wereldwijd te krijgen is.

Lekker vet
Wij vinden deze wilde zalm de lekkerste zalm van de wereld. Hoe dit komt? De zalmen moeten hier het hardst zwemmen. In deze regio zijn namelijk de Yukon, de langste rivier, en de Copper River, de steilste rivier gelegen. Een zalm zwemt, om zich voort te planten, altijd van de zee terug naar het begin van de rivier waar hij is geboren. Dit is soms wel honderden of zelfs duizenden kilometers tegen de stroming in. Vanaf het moment dat ze dit stuk beginnen te zwemmen, eten ze niks meer. Ze teren de hele weg op hun vetreserves.  Het beste is dus om ze aan het begin van de reis in de monding van de rivier te vangen, dan zijn ze het vetst. Zalmen uit de Yukon of Copper rivier moeten de langste of zwaarste weg afleggen. Deze zalmen hebben dus van alle zalmen in heel Alaska het meeste vet en zijn daardoor het lekkerste.

Alaska’s managementsysteem iseen van de succesvolste modellenvoor duurzaamheid ter wereld. 

Verplicht duurzaam
Dat er nog steeds voldoende zalm de rivieren op zwemt is te danken aan een wet uit 1959. Dit jaar verkochten de Russen Alaska aan de Verenigde Staten en werd het een staat. Sindsdien mag er volgens de wet alleen nog maar duurzaam gevist worden. Dit houdt in dat de visserijen rekening moeten houden met het ecosysteem.  Ze moeten ervoor zorgen dat er voldoende vis blijft zwemmen om zich in groten getale te kunnen voortplanten. Ook zijn de visserijen verantwoordelijk dat het bodemleven niet aangetast wordt en dat er zo min mogelijk sprake is van bijvangst. Dat alle visserijen duurzaam moeten handelen is in de grondwet van Alaska opgenomen, zodat nog vele generaties van vis kunnen genieten. Het is dus aan de Verenigde Staten te danken dat er alleen nog maar duurzaam gevist mag worden. Daarnaast houden de wetenschappers van het Departement of Fish and Game in de gaten hoeveel vissen er bij de monding van de rivier voorbijzwemmen. Het aantal tellen ze o.a. met behulp van een sonar, op basis van deze gegevens wordt de vangst per vissoort bepaald. Hierdoor is er sinds de intrede van de wet geen sprake van overbevissing in Alaska.

Onze kanjers
In Alaska zwemmen vijf verschillende soorten zalm: chinook-,coho-, keta-, roze en sockeye zalm. Deze zalmsoorten worden door de Yup’ik Eskimo’s, de gemeenschap van onze visser Maxine, zo genoemd. De Amerikaanse namen wijken hiervan af. Onze vissers Maxine en Brian vissen de eerste twee soorten zalm; de keta- & sockeye zalm. Maxine is verantwoordelijk voor de keta zalm en Brian voor de sockeye zalm.

Voor de gemeenschap van Maxine, gelegen in één van de armste regio’s van de Verenigde Staten, is de zalmvangst enorm belangrijk. De zalmvangst biedt namelijk het enige betaalde werk van het jaar. ’s Winters leven deze gemeenschappen nog steeds voor een groot deel van de zalm die ze in de zomer roken.  In de zomer vangen zij namelijk de zalm voor commerciële doeleinden en in de winter voor eigen consumptie. Sinds de zalmvangst commercieel is geworden, is de levensstandaard enorm verbeterd. Deze gemeenschap, de Yup’ik Eskimo’s, maakt onderdeel uit van de Kwik’pak Fisheries. Deze organisatie, die in 2002 is opgericht, beschermt de lokale zalmindustrie en verschaft de gemeenschap blijvend inkomen.  Dit doen zij door lokale mensen aan te nemen, trainingen aan te bieden en educatieve kansen te bieden aan mensen uit de gemeenschap. Op deze manier supporten zij veel kleine bedrijfjes in dorpen bij de monding van de Yukon rivier.

‘Vis vang je om in leven te blijven, maar nooit ten koste van de natuur; die behandel je met respect’ 

Als een vis in het water
Respect voor de natuur is een groot kenmerk van de cultuur van Alaska. Tijdens een van zijn reizen raakte Bart diep onder de indruk voor het respect voor zowel zee als land dat in Alaska heerste. Duurzaamheid is voor onze visser Maxine dan ook iets vanzelfsprekends, want ‘vis vang je om in leven te blijven, maar nooit ten koste van de natuur; die behandel je met respect’. De gehele Yup ’ik Eskimo gemeenschap denkt daar hetzelfde over. De zeeën en rivieren van Alaska behoren mede hierdoor dan ook tot de schoonste ter wereld. Wat de kwaliteit van de vis ten goede komt. Schone wateren betekend namelijk schone vis, aangezien vis gemakkelijk verontreinigingen opneemt.  Zolang de oceanen en rivieren schoon zijn, krijgt de zalm dus ook niks slechts binnen. Zalmen consumeren namelijk wat de oceanen hen geven. Bij de sockeye zalm is dit slechts plankton; de sockeye zalm is vegetarisch en reageert dus ook niet op aas. Brian, onze sockeye visser, vangt deze zalm dan ook met een net.

Net als Maxine
Onze zalm is natuurlijk op meerdere manieren te bereiden. Bereid het bijvoorbeeld traditioneel zoals Maxine, onze visser uit de Yup ‘ik Eskimo gemeenschap. Op authentieke wijze gerookt en vol smaak, zoals in onderstaande video te zien is. Wild, 100% natuurlijk en duurzaam!